no related item

شنونده: 9
دریافت: 49
بازدید: 874

سخنرانی

 

سخنران : دکتر سيد محمد برهاني,

محل سخنرانی : کتابخانه علامه جعفري

ماهی و دریا در مثنوی بشنوید

سخن تازه

ایران صدا : در این مجال سخنرانی دکتر سید محمد برهانی را در کتابخانه علامه جعفری درباره تحلیل تمثیل های ماهی و دریا در مثنوی می شنویم.

زبان رمزآمیز، زبان را از صورت یک وسیله ارتباط عمومی خارج می‌کند و به کلمات استعداد و ظرفیت و بار معنوی تازه‌ای می‌بخشد که از محدوده معنایی آنها در فرهنگ‌ها بسیار فراتر می‌رود. به طور کلی در اشعار مولانا رمز و نماد به دو شکل دیده می‌شود: در قالب الفاظ و در ساختار کلی شعر که در این راستا گاه تنها واژگان در معنای فرا واقعی خود به کار رفته؛ به عنوان مثال زلف، خط، خال، قطره، دریا، ذره و گاه یک غزل به شکل نمادین به بیان حقایق و آموزه‌ها می‌پردازد. بررسی و تحقیق در غزلیات مولانا نشان می‌دهد تعداد بسیاری از غزلیات مبتنی بر به‌کارگیری نمادها و رمزها می‌باشد و رمز و نماد در بیان مفاهیم، آموزه‌ها و افکار عرفانی بیشتر مورد توجه شاعر بوده است. نماد دریا در تقابل با واژگانی چون قطره، سیل، شبنم، موج، ماهی، گوهر و ... مفهوم و معنای متفاوت می‌یابد. مولانا از این نمادها برای تبیین مفاهیم متعدد و متنوعی چون رابطه خالق و موجودات، فنا، توحید، تجلی عشق و آفرینش، عدم و نیستی استفاده می‌کند. بیشترین نمود این واژه‌‌ها در بیان اندیشه رهایی از خود و وصول به حقیقت برتر و دست‌یابی به توحید دیده می‌شود.

ماهی، یکی از تصویر­های مطرح مولوی در مثنوی است که شاعر با آن انس و خویشاوندی ذهنی و باطنی دارد. ماهی، واژه­ حسی بسیط نیست بلکه تصویری گسترش یافته و ممتد که از عالم حس تا دنیای ناشناخته­ جان و روان را در برگرفته است. مولوی در مثنوی برای بیان مقاصد و اندیشه­های خود بارها از ماهی در قالب مفاهیم مختلف نمادین بر پایه­ قرآن، احادیث و روایات و منابع تاریخی سود جسته است. ماهی در اندیشه­ شاعر معانی نمادین گوناگون هم‌چون عارف و سالک حقیقت، انسان کامل و انسان بهشتی، وسیله­ هدایت و گاه معنایی متفاوت با معانی مذکور مانند زمین، جسم و انسان دنیوی یافته است.


گفتنی است این برنامه پیش از شبکه رادیویی فرهنگ پخش شده است.

تنظیم کننده گنجینه:ويدا بابالو

دبیر سرویس : علي جعفري فوتمي

سرویس فرهنگ و هنر

زمان بارگذاری:21:0 10/01/1396

تصویر گنجینه

 

مدت:

31':37"

31':37" | صدای گنجینه

 

ایمیل شما:

email icon